زنانِ موتورسوار و آگاهی از تعویض روغنِ موتور در موتورسیکلت میتواند از مواردی باشد که این روزها بیشتر از قبل دارای اهمیت است زیرا که در سالهای اخیر، تعداد موتورسواران در ایران – بهویژه خانمهایی که با جسارت وارد این عرصه شدهاند – رو به افزایش است. اما بسیاری هنوز اطلاعات دقیقی درباره سرویسهای پایه مثل تعویض روغن ندارند. همین موضوع گاهی باعث سوءاستفاده تعمیرکاران میشود. در این مقاله، نکات کلیدی درباره تعویض روغن موتور و گیربکس را به زبان ساده مرور میکنیم.
چرا تعویض روغن مهم است؟
روغن موتور مثل خون در بدن است؛ بدون آن موتور خیلی زود فرسوده میشود. روغن وظیفه روانکاری قطعات، خنککاری و جلوگیری از ساییدگی را بر عهده دارد. روغن گیربکس هم در بعضی موتورسیکلتها برای روانکار کردن دندهها و کلاچ استفاده میشود.
هر چند وقت یکبار باید روغن موتور عوض شود؟
از کجا بفهمیم زمان تعویض رسیده؟
مراحل تعویض روغن موتور (به زبان ساده)
نکات مهم و کاربردی
چطور جلوی سوءاستفاده تعمیرکارها را بگیریم؟
شاید بپرسید: «موتورهای برقی هم روغن نیاز دارند؟»
جواب کوتاه: خیر، بیشتر موتورسیکلتهای برقی به روغن موتور و روغن گیربکس نیازی ندارند.
روغن موتور مخصوص موتورهای احتراق داخلی است تا وظیفه روانکاری، خنککاری و تمیز نگه داشتن قطعات متحرک داخل موتور (مثل پیستون، سوپاپ و میللنگ) را انجام دهد. اما در موتورهای برقی این قطعات وجود ندارند؛ موتور الکتریکی تنها شامل سیمپیچ، روتور و استاتور است که نیازی به روغنکاری داخلی ندارند.
البته برخی قسمتهای دیگر موتورسیکلت برقی ممکن است نیاز به روانکار یا روغن خاص داشته باشند، مثل:
گیربکس (در مدلهایی که گیربکس دارند) → ممکن است روغن یا گریس مخصوص نیاز داشته باشد.
زنجیر یا تسمه انتقال نیرو → باید طبق دستورالعمل کارخانه تمیز و روانکاری شود.
بلبرینگها و قطعات متحرک شاسی → بعضی وقتها به گریسکاری نیاز دارند.
در کل: سرویسهای موتورسیکلت برقی سادهتر و کمهزینهتر از مدلهای بنزینی هستند، چون خبری از تعویض روغن موتور، شمع، فیلتر هوا و … نیست
تنها استثنا: بعضی مدلهای خاص (مثل موتورهای برقی اسپرت و قدرتمند) یک گیربکس کاهنده دارند که ممکن است روغن یا گریس مخصوص بخواهد. اما این مورد بسیار نادر است.
| مورد سرویس | موتورسیکلت بنزینی | موتورسیکلت برقی |
|---|---|---|
| روغن موتور | نیاز به تعویض دورهای (هر ۲-۳ هزار کیلومتر) | ندارد ❌ |
| فیلتر روغن | تعویض دورهای | ندارد ❌ |
| فیلتر هوا | تعویض/تمیزکاری دورهای | ندارد ❌ |
| شمع موتور | تعویض دورهای | ندارد ❌ |
| سیستم سوخترسانی (انژکتور/کاربراتور) | نیاز به سرویس | ندارد ❌ |
| زنجیر یا تسمه انتقال نیرو | نیاز به تنظیم و روغنکاری | نیاز به تنظیم و روغنکاری |
| گیربکس | روغنکاری (در برخی مدلها) | در بعضی مدلها (معمولاً سادهتر) |
| سیستم خنککاری | رادیاتور/مایع خنککننده در بعضی مدلها | در بعضی مدلها (موتور برقی خنکشونده با مایع) |
| باتری | باتری کوچک ۱۲ ولت (برای برقرسانی به چراغها) → نگهداری ساده | باتری اصلی لیتیومی (گرانتر) → نیاز به شارژ و نگهداری مناسب |
| ترمزها | لنت و دیسک → سرویس مشابه | مشابه |
| لاستیک و تعلیق | مشابه | مشابه |
نتیجهگیری
تعویض روغن موتور و گیربکس، سادهترین و مهمترین سرویس برای طول عمر موتورسیکلتهای بنزینی است. با کمی آگاهی، میتوان جلوی هزینههای اضافی و سوءاستفاده تعمیرکارها را گرفت. و اگر موتورسیکلت برقی سوار میشوید، خوشحال باشید! چون از دردسر تعویض روغن کاملاً خلاصید.
در صورت خرید پکیج خودرویی، سرویس کامل خودرو در تعمیرگاهِ تخصصی دکتر کار اُویل بهصورت رایگان میباشد.
